Tham quan
Blog
Cẩm nang
Ngọ Môn không chỉ đơn thuần là một cái cổng ra vào, mà là đỉnh cao của nghệ thuật kiến trúc cung đình Việt Nam thời bấy giờ. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về đặc điểm kiến trúc Ngọ Môn và những giá trị lịch sử vô giá mà biểu tượng này đang nắm giữ.
Nội dung
1. Giới thiệu về Ngọ Môn
Ngọ Môn là cổng chính nằm ở phía Nam của Hoàng Thành Huế, được xây dựng vào năm 1833 dưới thời vua Minh Mạng. Theo dịch lý phương Đông, hướng Nam là hướng dành cho bậc đế vương (“Thánh nhân nam diện nhi thính thiên hạ”).
Chữ “Ngọ” trong Ngọ Môn không chỉ chỉ phương hướng mà còn chỉ thời gian (giờ Ngọ – lúc mặt trời ở đỉnh điểm). Do đó, Ngọ Môn có nghĩa là cánh cửa hướng về phía mặt trời, phía của ánh sáng và quyền lực tối thượng. Đây là điểm khởi đầu quan trọng nhất trong hành trình khám phá Đại Nội Huế của mọi du khách.
2. Đặc điểm kiến trúc Ngọ Môn
Kiến trúc Ngọ Môn được chia làm hai phần chính: Phần nền đài phía dưới và lầu Ngũ Phụng phía trên.
Hệ thống nền đài đồ sộ
Nền đài cao gần 5m, xây trên mặt bằng hình chữ U vuông vức. Đây là phần chịu lực chính cho toàn bộ công trình. Xây bằng gạch vồ, đá thanh và các loại đồng chất lượng cao. Hệ thống 5 lối đi đây là điểm nhấn quan trọng nhất trong cấu trúc phân cấp thời phong kiến:
- Ngọ Môn (Cửa chính giữa): Chỉ dành riêng cho Vua đi.
- Tả Giáp Môn & Hữu Giáp Môn (Hai cửa bên cạnh): Dành cho quan văn, quan võ.
- Tả Dịch Môn & Hữu Dịch Môn (Hai cửa ngoài cùng): Dành cho binh lính, voi và ngựa.
Lầu Ngũ Phụng – Cánh chim phụng hoàng giữa trời Cố đô
Phía trên nền đài là lầu Ngũ Phụng, một công trình bằng gỗ cực kỳ tinh xảo.
Cấu trúc gồm 2 tầng sàn, lầu được chia làm 9 bộ mái với tổng cộng 100 cột gỗ lim. Màu sắc và ý nghĩa các mái chính giữa lợp ngói hoàng lưu ly (màu vàng) tượng trưng cho nhà Vua. Các mái hai bên lợp ngói thanh lưu ly (màu xanh).
Khi nhìn từ xa, hệ thống mái nhấp nhô cao thấp tạo nên hình ảnh 5 con chim phụng đang xòe cánh bay lượn. Nếu bạn đã từng xem qua danh sách 20 địa điểm du lịch Huế, bạn sẽ thấy hình ảnh lầu Ngũ Phụng luôn xuất hiện ở vị trí trang trọng nhất.
3. Giá trị của cổng Ngọ Môn về mặt nghệ thuật và lịch sử
Tại sao Ngọ Môn lại trở thành hình ảnh đại diện cho du lịch Huế? Đó là nhờ vào những giá trị nội tại:
Giá trị nghệ thuật
Ngọ Môn là minh chứng cho trình độ bậc thầy của những nghệ nhân thời Nguyễn. Từ cách phối màu gạch đá đến nghệ thuật chạm khắc gỗ đều đạt đến độ hoàn thiện cực cao.
Giá trị lịch sử
Đây là nơi diễn ra lễ Ban Sóc, lễ Truyền Lô. Đặc biệt nhất, vào năm 1945, tại đây vua Bảo Đại đã trao ấn kiếm, kết thúc 143 năm trị vì của nhà Nguyễn.
4. Kinh nghiệm tham quan Ngọ Môn cho du khách
Nếu bạn đang lên lịch trình cho chuyến du lịch Huế 2026, đừng bỏ qua những mẹo sau:
Thời điểm chụp ảnh
Nên chọn khung giờ từ 15h30 – 17h00. Lúc này nắng chiều đổ vàng lên mái ngói, tạo nên một khung cảnh vô cùng lộng lẫy.
Lên lầu Ngũ Phụng
Hiện nay di tích đã cho phép du khách lên tầng 2. Từ đây bạn có thể nhìn thẳng ra Kỳ Đài, cảm nhận được tầm nhìn của các vị vua xưa. Để chuẩn bị tốt nhất cho chuyến đi, bạn nên tham khảo thêm Giá vé tham quan di tích Huế 2026 để chủ động về ngân sách.
5. Kết luận
Qua việc giải mã kiến trúc Ngọ Môn, chúng ta càng thêm tự hào về di sản mà cha ông để lại. Đây không chỉ là một công trình bằng gạch đá, mà là một phần máu thịt của lịch sử dân tộc.
Bài viết liên quan: